Onkoloji Dünyasi | Lenfomalar |

Lenfoma ,diger grup onkolojik hastaliklar içinde yasamin uzatilmasi ve daha kaliteli yasam saglanmasi ve hastalarin kurtarilmalari açisindan daha fazla basari elde edilmis bir hastaliktir. Lenf sisteminden köken alan habis bir hastaliktir. Lenfomalar öncelikle 2 gruba ayrilir. Hastalarin az bir kismi Hodgkin Hastaligi denilen lenfoma türüne sahiptir. Çogunluk, Hodgkin disi (Nonhodgkin) denilen lenfoma grubunda yer alir ve hastaya sadece lenfoma deniliyorsa genellikle bu grup kastedilmektedir.

LENFATIK VE IMMÜN SISTEM HANGI ORGANLARDAN OLUSUR?

Lenfatik ve immun sistem , vücudun enfeksiyonlara karsi mücadele etmesini saglayan sistemin içinde yer alir. Lenfatik sistemde lenf bezeleri denilen boyun, koltuk alti, kasik bölgelerimizde normalde eriskinlerde genellikle ele gelmeyen küçük yapilar vardir. Ayrica lenfatik sisteme dahil olan organlar vardir. Bunlar bademcikler, dalak, karaciger, kemik iligi ve gögüs boslugumuzda bulunan ve çocuklukta aktif olan bir organ timusdur. Ayrica mide, ince barsak ve cildimiz katmanlari arasinda bu lenfatik yapilar yer almaktadir. Hastalik , yukarda bulunan lenfatik yapilardaki normal hücrelerin yerinde anormal sekil, yada hizli bölünme özellikleri olan hücrelerin ortaya çikmasi ile gelismektedir. Bu hücreler ayrica dalaga, karaciger ve kemik iligine yayilma özelligi gösterebilmektedir.

HODGKIN DISI LENFOMALAR

BELIRTILERi NELERDIR ?

En sik görülen belirti boyun, koltuk alti ve kasik bölgelerindeki lenf bezelerinin agrisiz siserek ele gelmesidir. Hastalarda diger bulunabilen belirtiler ise söyledir; sebebi tam açiklanamayan ates, kilo kaybi, gece terlemesi, halsizlik, ciltte kasinti.... Bu sikayetler, grip gibi baska hastaliklarin seyrinde de görülebilir. Bu nedenle bu tür bulgulari olan hastalarda lenfoma teshisini ancak doktor koyabilir.

TANI NASIL KONUR ?

Lenfoma olasiligi düsünülen hastada kesin tani konulabilmesi için büyüyen lenf bezinin tümünün çikartilmasi ya da her hangi bir organda yerlesmis ise parça alinmasi ilk islemdir. Yapilan bu isleme biyopsi denir. Elde edilen dokularin patolog tarafindan çesitli islemlere tabi tutularak mikroskop altinda incelenmesiyle tani konur.

Hodgkin disi lenfoma için çok farkli siniflamalar vardir. Patolog tarafindan hangi tipi oldugu tani raporunda verilir. Bu tiplerin önemi; hangi tedavi seçeneginin hasta için uygun olacagini göstermesidir. Doktor hangi tedavi seçenegini uygulayacagina patoloji raporunda belirtilen tiplemeye göre karar verir.

EVRELEME NEDIR ve NASIL YAPILIR ?

Evreleme hastaligin yayginliginin belirlenmesi islemidir. Hastada lenf bölgeleri taranmalidir. Hastanin el ile saptanabilecek boyun, koltuk alti, kasik vb bölgelerindeki lenf bezlerine muayene sirasinda bakilir. Elle saptanamiyan diger bölgelerinde ise basit direkt röntgen grafileri, ultrasonografi, bilgisayarli tomografi (BT) yada magnetik rezonans görüntüleme (MRG) gibi çesitli görüntüleme yöntemleri kullanilir. Görüntüleme yöntemleri ile genellikle boyun, gögüs (toraks), karin (abdomen) ve alt karinin (pelvis) bölgeleri incelenir. Ayrica kemik iligi biyopsisi yapilarak kemik iliginde yayilim olup olmadigi arastirilir.

NASIL TEDAVI EDILIR ?

Her lenfoma hastasi için tedavi kendine özgündür. Çünkü hastaligin evresine, hücre tipine, hastanin yasina, hastanin tedaviyi kaldirip kaldiramayacagina ve lenfoma tipinin hizli yada yavas seyirli olusuna göre doktor tedavinin seklini ve verilecek ilaçlari belirler.

Hodgkin disi lenfomanin tedavisi ilaçlarla (kemoterapi), isin tedavisiyle (radyoterapi) veya ikisi birlikte olarak yapilmaktadir. Ayrica hastadan kök hücre toplanarak yüksek doz kemoterapi sonrasi bu kök hücreleri tekrar hastaya verme islemi (yüksek doz kemoterapi ve otolog periferik kök hücre transplantasyonu), biyolojik ilaçlarlai ve cerrahi olarak da tedavi edilebilmektedir. Bazen yavas seyirli lenfomalarda hastaya tedavi verilmez ve hasta belli aralarla doktor tarafindan kontrol edilerek izlenir. Hastanin tedavisine karar veren uzmanlar tibbi onkolog ve radyasyon onkologu olmaktadir.

TEDAVININ YAN ETKILERI NELERDIR ?

Tedavi sirasinda kullanilan ilaçlari tipine ve dozuna göre bazi istenmeyen etkiler olabilmektedir. Bunlara yan etkiler denir. Burada sik görülenler belirtilecektir. Ancak siz bu tedaviler sirasinda fark ettiklerinizi doktorunuza bildirerek bunlarinda degerlendirilmesini ve bunlar için yapilabilecek tedavileri ögreneceksiniz.

Hodgkin disi lenfoma tedavisinde kullanilan ilaçlarin bulanti ve kusma yan etkisi genellikle hafif ve kisa süreli olmaktadir. Saç dökülmesi bazi tedavilerde hafif bazilarinda tamamen dökülme tarzindadir. Ancak tedavi bittikten sonra 6 ay içerisinde genellikle eskisi kadar güzel saçlarinizin geri gelecegi bilinmelidir. Kemoterapi sirasinda kan hücrelerinin üretim yeri olan kemikiligi de tedaviden etkilenmektedir. Bu karsimiza kirmizi küreciklerin azalmasi (anemi), beyaz kürelerimizin azalmasi (lökopeni), enfeksiyonlarla savasan beyaz küreler içinde önemli bir grup olan nötrofillerin azalmasi (nötropeni) ve kanama olmasini önleyen trombosit denilen küçük kan hücrelerinin azalmasi (trombositopeni) olarak karsimiza çikabilmektedir. Bu kan hücrelerindeki azalma, doktorunuz tarafindan belli aralarla yapilan kan sayimlari ile izlenecek ve gerekli görülen kan ürünleri baskasindan elde edilerek size verilecektir. Kemoterapi böbrek ve karaciger islevlerini etkileyebilir ; bu durum gerekli kan tetkikleri ile izlenir. Hastalarda istahsizlik, damak tat aliminda degisiklik, cilt ve tirnaklarda renk koyulasmasi, geçici yada kalici fertilite(üreyebilirlik) degisiklikleri olabilmektedir. Burada bildirilmis olan yan etkiler her hastada mutlaka olacak belirtiler olarak düsünülmemelidir.

Radyoterapiye bagli yan etkiler, isin yapilan bölge ve verilen doza göre degiskenlik gösterir. Genellikle hastalarda radyoterapinin ilerleyen günlerinde yorgunluk hali gelismektedir. Hastaya dinlenmesi, yapabildigi kadar hareket etmesi önerilir. Radyaterapi yapilan alanlarda kil ve saç kaybi, kizarma, kuruluk, duyarlilik ve kasinti, cilt koyulasmasi sik görülen yanetkilerdir. Boyun ve gögüs bölge radyoterapisi sonrasi bogazda kuruluk ve yutma güçlügü olmaktadir. Karin bölgesine yapilan radyoterapilerde bulanti, kusma, ishal ve idrar sikayetleri ortaya çikabilmektedir. Kan hücreleri etkilenebileceginden kan sayimlari ile yakin takip edilir.

Ates yükselmesi ve beklenmeyen kanamalar oldugunda takip eden doktorun hastalar tarafindan uyarilmasi gerekir.

Biyolojik tedaviler asi tarzinda (interferon) uygulanir. Bunlarin yan etkileri soguk alginligi bulgularini andirir. Kiriklik, yorgunluk, titreme, ates, kas ve eklem agrilari, istah kaybi, bulanti, kusma ve ishal olabilir.

Yüksek doz kemoterapi ve periferik kök hücre transplantasyonunda yan etkiler normal dozda kemoterapi tedavisinden daha fazladir. Hastalar kanama, infeksiyon organ yanetkileri açisindan yakin takibe alinir.

HODGKIN HASTALIGI

Lenfomalar içinde yer alan bir alt gruptur. Diger lenfomalara hodgkin disi lenfomalar denir. Hodgkin hastaligi lenfomalarin yaklasik dörtte birini ,yani oldukça azini olusturmaktadir. Vücudumuzdaki lenf organlarindan köken alir, genellikle tek veya birkaç adet lenf bezesinin büyümesi hasta tarafindan fark edilen ilk olaydir.

RISK FAKTÖRLERI NELERDIR?

Hastaligin sebebi tam olarak bilinmemektedir. Bulasici degidir. Kardeslerinde hodgkin hastaligi olanlarin bu hastaliga yakalanma riski daha fazladir. Ebstein Barr adli virusun hastaliga yakalanmayi arttirdigi düsünülmektedir. Hastalar genellikle 15 ile 34 yaslari arasindaki genç eriskinlerdir.

HASTALIGIN BELIRTILERI TANISI VE TEDAVISI

Hodgkin hastaliginin belirtileri, tanisi, evrelemesi ve tedavisi (kemoterapi ve radyoterapi) ve yan etkileri Hodgkin disi lenfoma ile benzerdir (bakiniz lenfoma).
Ancak tedavide kullanilan ilaç ve semalar, verilis zamanlari farklidir. Hastaligin genel seyri hodgkin disi lenfomalara nazaran daha iyidir. Hastalarin büyük çogunlugu uygun tedaviyle iyilesmektedir.


		LENFOMALAR LENFOMA NEDIR ? LENFATIK VE IMMÜN SISTEM HANGI ORGANLARDAN OLUSUR? HODGKIN DISI LENFOMALAR BELIRTILERi NELERDIR ? TANI NASIL KONUR ? EVRELEME NEDIR ve NASIL YAPILIR ? NASIL TEDAVI EDILIR ? TEDAVININ YAN ETKILERI NELERDIR ? HODGKIN HASTALIGI RISK FAKTÖRLERI NELERDIR? HASTALIGIN BELIRTILERI TANISI VE TEDAVISI LENFOMA NEDIR ? Lenfoma ,diger grup onkolojik hastaliklar içinde yasamin uzatilmasi ve daha kaliteli yasam saglanmasi ve hastalarin kurtarilmalari açisindan daha fazla basari elde edilmis bir hastaliktir. Lenf sisteminden köken alan habis bir hastaliktir. Lenfomalar öncelikle 2 gruba ayrilir. Hastalarin az bir kismi Hodgkin Hastaligi denilen lenfoma türüne sahiptir. Çogunluk, Hodgkin disi (Nonhodgkin) denilen lenfoma grubunda yer alir ve hastaya sadece lenfoma deniliyorsa genellikle bu grup kastedilmektedir. LENFATIK VE IMMÜN SISTEM HANGI ORGANLARDAN OLUSUR? Lenfatik ve immun sistem , vücudun enfeksiyonlara karsi mücadele etmesini saglayan sistemin içinde yer alir. Lenfatik sistemde lenf bezeleri denilen boyun, koltuk alti, kasik bölgelerimizde normalde eriskinlerde genellikle ele gelmeyen küçük yapilar vardir. Ayrica lenfatik sisteme dahil olan organlar vardir. Bunlar bademcikler, dalak, karaciger, kemik iligi ve gögüs boslugumuzda bulunan ve çocuklukta aktif olan bir organ timusdur. Ayrica mide, ince barsak ve cildimiz katmanlari arasinda bu lenfatik yapilar yer almaktadir. Hastalik , yukarda bulunan lenfatik yapilardaki normal hücrelerin yerinde anormal sekil, yada hizli bölünme özellikleri olan hücrelerin ortaya çikmasi ile gelismektedir. Bu hücreler ayrica dalaga, karaciger ve kemik iligine yayilma özelligi gösterebilmektedir. HODGKIN DISI LENFOMALAR BELIRTILERi NELERDIR ? En sik görülen belirti boyun, koltuk alti ve kasik bölgelerindeki lenf bezelerinin agrisiz siserek ele gelmesidir. Hastalarda diger bulunabilen belirtiler ise söyledir; sebebi tam açiklanamayan ates, kilo kaybi, gece terlemesi, halsizlik, ciltte kasinti.... Bu sikayetler, grip gibi baska hastaliklarin seyrinde de görülebilir. Bu nedenle bu tür bulgulari olan hastalarda lenfoma teshisini ancak doktor koyabilir. TANI NASIL KONUR ? Lenfoma olasiligi düsünülen hastada kesin tani konulabilmesi için büyüyen lenf bezinin tümünün çikartilmasi ya da her hangi bir organda yerlesmis ise parça alinmasi ilk islemdir. Yapilan bu isleme biyopsi denir. Elde edilen dokularin patolog tarafindan çesitli islemlere tabi tutularak mikroskop altinda incelenmesiyle tani konur. Hodgkin disi lenfoma için çok farkli siniflamalar vardir. Patolog tarafindan hangi tipi oldugu tani raporunda verilir. Bu tiplerin önemi; hangi tedavi seçeneginin hasta için uygun olacagini göstermesidir. Doktor hangi tedavi seçenegini uygulayacagina patoloji raporunda belirtilen tiplemeye göre karar verir. EVRELEME NEDIR ve NASIL YAPILIR ? Evreleme hastaligin yayginliginin belirlenmesi islemidir. Hastada lenf bölgeleri taranmalidir. Hastanin el ile saptanabilecek boyun, koltuk alti, kasik vb bölgelerindeki lenf bezlerine muayene sirasinda bakilir. Elle saptanamiyan diger bölgelerinde ise basit direkt röntgen grafileri, ultrasonografi, bilgisayarli tomografi (BT) yada magnetik rezonans görüntüleme (MRG) gibi çesitli görüntüleme yöntemleri kullanilir. Görüntüleme yöntemleri ile genellikle boyun, gögüs (toraks), karin (abdomen) ve alt karinin (pelvis) bölgeleri incelenir. Ayrica kemik iligi biyopsisi yapilarak kemik iliginde yayilim olup olmadigi arastirilir. NASIL TEDAVI EDILIR ? Her lenfoma hastasi için tedavi kendine özgündür. Çünkü hastaligin evresine, hücre tipine, hastanin yasina, hastanin tedaviyi kaldirip kaldiramayacagina ve lenfoma tipinin hizli yada yavas seyirli olusuna göre doktor tedavinin seklini ve verilecek ilaçlari belirler. Hodgkin disi lenfomanin tedavisi ilaçlarla (kemoterapi), isin tedavisiyle (radyoterapi) veya ikisi birlikte olarak yapilmaktadir. Ayrica hastadan kök hücre toplanarak yüksek doz kemoterapi sonrasi bu kök hücreleri tekrar hastaya verme islemi (yüksek doz kemoterapi ve otolog periferik kök hücre transplantasyonu), biyolojik ilaçlarlai ve cerrahi olarak da tedavi edilebilmektedir. Bazen yavas seyirli lenfomalarda hastaya tedavi verilmez ve hasta belli aralarla doktor tarafindan kontrol edilerek izlenir. Hastanin tedavisine karar veren uzmanlar tibbi onkolog ve radyasyon onkologu olmaktadir. TEDAVININ YAN ETKILERI NELERDIR ? Tedavi sirasinda kullanilan ilaçlari tipine ve dozuna göre bazi istenmeyen etkiler olabilmektedir. Bunlara yan etkiler denir. Burada sik görülenler belirtilecektir. Ancak siz bu tedaviler sirasinda fark ettiklerinizi doktorunuza bildirerek bunlarinda degerlendirilmesini ve bunlar için yapilabilecek tedavileri ögreneceksiniz. Hodgkin disi lenfoma tedavisinde kullanilan ilaçlarin bulanti ve kusma yan etkisi genellikle hafif ve kisa süreli olmaktadir. Saç dökülmesi bazi tedavilerde hafif bazilarinda tamamen dökülme tarzindadir. Ancak tedavi bittikten sonra 6 ay içerisinde genellikle eskisi kadar güzel saçlarinizin geri gelecegi bilinmelidir. Kemoterapi sirasinda kan hücrelerinin üretim yeri olan kemikiligi de tedaviden etkilenmektedir. Bu karsimiza kirmizi küreciklerin azalmasi (anemi), beyaz kürelerimizin azalmasi (lökopeni), enfeksiyonlarla savasan beyaz küreler içinde önemli bir grup olan nötrofillerin azalmasi (nötropeni) ve kanama olmasini önleyen trombosit denilen küçük kan hücrelerinin azalmasi (trombositopeni) olarak karsimiza çikabilmektedir. Bu kan hücrelerindeki azalma, doktorunuz tarafindan belli aralarla yapilan kan sayimlari ile izlenecek ve gerekli görülen kan ürünleri baskasindan elde edilerek size verilecektir. Kemoterapi böbrek ve karaciger islevlerini etkileyebilir ; bu durum gerekli kan tetkikleri ile izlenir. Hastalarda istahsizlik, damak tat aliminda degisiklik, cilt ve tirnaklarda renk koyulasmasi, geçici yada kalici fertilite(üreyebilirlik) degisiklikleri olabilmektedir. Burada bildirilmis olan yan etkiler her hastada mutlaka olacak belirtiler olarak düsünülmemelidir. Radyoterapiye bagli yan etkiler, isin yapilan bölge ve verilen doza göre degiskenlik gösterir. Genellikle hastalarda radyoterapinin ilerleyen günlerinde yorgunluk hali gelismektedir. Hastaya dinlenmesi, yapabildigi kadar hareket etmesi önerilir. Radyaterapi yapilan alanlarda kil ve saç kaybi, kizarma, kuruluk, duyarlilik ve kasinti, cilt koyulasmasi sik görülen yanetkilerdir. Boyun ve gögüs bölge radyoterapisi sonrasi bogazda kuruluk ve yutma güçlügü olmaktadir. Karin bölgesine yapilan radyoterapilerde bulanti, kusma, ishal ve idrar sikayetleri ortaya çikabilmektedir. Kan hücreleri etkilenebileceginden kan sayimlari ile yakin takip edilir. Ates yükselmesi ve beklenmeyen kanamalar oldugunda takip eden doktorun hastalar tarafindan uyarilmasi gerekir. Biyolojik tedaviler asi tarzinda (interferon) uygulanir. Bunlarin yan etkileri soguk alginligi bulgularini andirir. Kiriklik, yorgunluk, titreme, ates, kas ve eklem agrilari, istah kaybi, bulanti, kusma ve ishal olabilir. Yüksek doz kemoterapi ve periferik kök hücre transplantasyonunda yan etkiler normal dozda kemoterapi tedavisinden daha fazladir. Hastalar kanama, infeksiyon organ yanetkileri açisindan yakin takibe alinir. HODGKIN HASTALIGI Lenfomalar içinde yer alan bir alt gruptur. Diger lenfomalara hodgkin disi lenfomalar denir. Hodgkin hastaligi lenfomalarin yaklasik dörtte birini ,yani oldukça azini olusturmaktadir. Vücudumuzdaki lenf organlarindan köken alir, genellikle tek veya birkaç adet lenf bezesinin büyümesi hasta tarafindan fark edilen ilk olaydir. RISK FAKTÖRLERI NELERDIR? Hastaligin sebebi tam olarak bilinmemektedir. Bulasici degidir. Kardeslerinde hodgkin hastaligi olanlarin bu hastaliga yakalanma riski daha fazladir. Ebstein Barr adli virusun hastaliga yakalanmayi arttirdigi düsünülmektedir. Hastalar genellikle 15 ile 34 yaslari arasindaki genç eriskinlerdir. HASTALIGIN BELIRTILERI TANISI VE TEDAVISI Hodgkin hastaliginin belirtileri, tanisi, evrelemesi ve tedavisi (kemoterapi ve radyoterapi) ve yan etkileri Hodgkin disi lenfoma ile benzerdir (bakiniz lenfoma). Ancak tedavide kullanilan ilaç ve semalar, verilis zamanlari farklidir. Hastaligin genel seyri hodgkin disi lenfomalara nazaran daha iyidir. Hastalarin büyük çogunlugu uygun tedaviyle iyilesmektedir.