ERKEN TANI
Meme Kanseri
Serviks(Rahim ağzı)
Kanseri
Kalın Barsak Kanseri
Melanom (Cilt Kanseri)
Meme Kanseri:
Kendi kendine meme muayenesi:
20 yaşından başlayarak her ay yapılması önerilir.
Meme muayenesi: 20-40 yaş arası 2-3 yılda bir, 40 yaş üzerindeki
kadınlarda ise her yıl doktor tarafından yapılması önerilir. Kendi Kendine
Meme muayene teknikleri için tıklayınız
Mammografi: 50 yaş üzerindeki kadınlarda yılda bir yapılması
önerilirken, 40-50 yaş arasındaki kadınlarda meme dokusu daha yoğun olduğu
için şüpheli kitleleri gösterme başarısı daha düşüktür. Bu yaşlar arasında
yapılıp yapılmayacağı, yapılacaksa da hangi sıklıkta yapması gerektiği
tartışmalıdır. Ülkemizde genellikle 40 yaş sonrasında 1-2 yılda bir önerilmektedir.
Ultrason: Tek başına bir tarama testi değildir. Hekim tarafından
gerekli görülürse istenmektedir. 40 yaşın altındaki hastalarda mammografi
yerine, gene hekim tarafından önerilirse yapılabilmektedir.
Meme MR'ı: Ailesinde meme kanseri olan, yüksek riskli kişilerde
yararlı olabilir. Bu kişilerde tarama testi olarak kullanımını inceleyen
çalışmalar devam etmektedir.
Serviks(Rahim ağzı)
Kanseri:
İlk cinsel ilişkiden itibaren ilk 3 yıl içinde veya en geç 21 yaşında rahim
ağzı kanseri tarama testlerine başlanmalıdır. Her yıl kadın doğum muayenesi
ve Pap testi yapılmalıdır.
30 yaş üstü ve normal sonuçları olan kişiler için 3 yılda bir Pap
testi ve HPV-DNA testi yapılır.
Histerektomi (rahmin rahim ağzı ile birlikte tamamen alınması) ameliyatı
olan hastalarda tarama yapılmayabilir.
Özel durumlar hastanın hekiminin önerdiği şekilde takip edilmelidir.
Kalın Barsak Kanseri:
Kalın barsak kanseri taramasında 5 test kullanılabilir. Bunların başarı
oranları birbirine eşittir.
Erken tanı için aşağıdaki yöntemler kullanılmaktadır.
Gaytada gizli kan testi (GGK). Bu test dışkıda gözle görülemeyen,
gizli kanama bulgularını araştırmaktadır. Bazı kanserlerde kalın barsaktaki
poliplerden küçük kanamalar olabilmekte, aşikar olmayan bu kanamalar GGK
testi ile saptanabilmektedir.
Sigmoidoskopi. Rektum ve alt kolon (sigmoid kolon) muayenesinde
ışıklandırılmış bir alet olan sigmoidoskop kullanılmaktadır.
Kolonoskopi. Rektum ve tüm kolonun muayenesinde ışıklandırılmış
bir alet olan kolonoskop kullanılmaktadır.
Çift kontrast baryum lavmanlı kolon filmi. Lavman yolu ile baryum
verilen hastanın X ışını kullanılarak bir seri filmi çekilmektedir. Bu
filmlerde kolon ve rektumun hatları görülebilmektedir.
Parmakla rektum muayenesi. Bu muayenede doktor, eldivenli ve ilaçla
kayganlaştırılmış parmağını kullanarak rektumu muayene eder.
Barsak Kanseri için Risk Faktörlü Kişiler(Aşağıda Belirtildi)
tarama testlerini yaptırmaya daha erken yaşlarda başlamalıdır:
Daha önce adenomatöz polip veya kolorektal kanser tanısı alanlar
Ailesinde yoğun kolorektal kanser veya polip görülenler (1. derece akrabalardan
-anne, baba, kardeş yada çocuklar- birinde 60 yaşından daha erken yaşta
veya 2. derece akrabalardan ikisinde herhangi bir yaşta kolorektal kanser
veya polip olanlar)
Kronik inflamatuvar barsak hastalığı tanısı olanlar
Ailevi adenomatöz poliposis veya herediter non-poliposis koli gibi genetik
geçişli kolorektal kanser hastalıkların ailede görülenler
Melanom (Cilt
Kanseri):
Kendi kendine muayene her ay yapılmalıdır. Doktor muayenesi daha önce
cilt kanseri geçirmiş hastalarda yılda bir yapılmalıdır. Özellikle nevüs
(ben) olan kişiler Dermatolog tarafından kontrol edilmelidir. Büyüklük,
şekil yönünden izlenmelidir.