ERKEN TANI

Meme Kanseri
Serviks(Rahim ağzı) Kanseri
Kalın Barsak Kanseri
Melanom (Cilt Kanseri)
 

Meme Kanseri:

Kendi kendine meme muayenesi: 20 yaşından başlayarak her ay yapılması önerilir.

Meme muayenesi: 20-40 yaş arası 2-3 yılda bir, 40 yaş üzerindeki kadınlarda ise her yıl doktor tarafından yapılması önerilir. Kendi Kendine Meme muayene teknikleri için tıklayınız

Mammografi: 50 yaş üzerindeki kadınlarda yılda bir yapılması önerilirken, 40-50 yaş arasındaki kadınlarda meme dokusu daha yoğun olduğu için şüpheli kitleleri gösterme başarısı daha düşüktür. Bu yaşlar arasında yapılıp yapılmayacağı, yapılacaksa da hangi sıklıkta yapması gerektiği tartışmalıdır. Ülkemizde genellikle 40 yaş sonrasında 1-2 yılda bir önerilmektedir. 

Ultrason: Tek başına bir tarama testi değildir. Hekim tarafından gerekli görülürse istenmektedir. 40 yaşın altındaki hastalarda mammografi yerine, gene hekim tarafından önerilirse yapılabilmektedir.

Meme MR'ı: Ailesinde meme kanseri olan, yüksek riskli kişilerde yararlı olabilir. Bu kişilerde tarama testi olarak kullanımını inceleyen çalışmalar devam etmektedir.
 

Serviks(Rahim ağzı) Kanseri:
 

  • İlk cinsel ilişkiden itibaren ilk 3 yıl içinde veya en geç 21 yaşında rahim ağzı kanseri tarama testlerine başlanmalıdır. Her yıl kadın doğum muayenesi ve Pap testi yapılmalıdır. 
  • 30 yaş üstü ve normal sonuçları olan kişiler için  3 yılda bir Pap testi ve HPV-DNA testi yapılır. 
  • Histerektomi (rahmin rahim ağzı ile birlikte tamamen alınması) ameliyatı olan hastalarda tarama yapılmayabilir.

  • Özel durumlar hastanın hekiminin önerdiği şekilde takip edilmelidir.
     

    Kalın Barsak Kanseri:

    Kalın barsak kanseri taramasında 5 test kullanılabilir. Bunların başarı oranları birbirine eşittir.

    Erken tanı için aşağıdaki yöntemler kullanılmaktadır.
     

  • Gaytada gizli kan testi (GGK). Bu test dışkıda gözle görülemeyen, gizli kanama bulgularını araştırmaktadır. Bazı kanserlerde kalın barsaktaki poliplerden küçük kanamalar olabilmekte, aşikar olmayan bu kanamalar GGK testi ile saptanabilmektedir.
  • Sigmoidoskopi. Rektum ve alt kolon (sigmoid kolon) muayenesinde ışıklandırılmış bir alet olan sigmoidoskop kullanılmaktadır.
  • Kolonoskopi. Rektum ve tüm kolonun muayenesinde ışıklandırılmış bir alet olan kolonoskop kullanılmaktadır.
  • Çift kontrast baryum lavmanlı kolon filmi. Lavman yolu ile baryum verilen hastanın X ışını kullanılarak bir seri filmi çekilmektedir. Bu filmlerde kolon ve rektumun hatları görülebilmektedir.
  • Parmakla rektum muayenesi. Bu muayenede doktor, eldivenli ve ilaçla kayganlaştırılmış parmağını kullanarak rektumu muayene eder.

  • Barsak Kanseri için Risk Faktörlü Kişiler(Aşağıda Belirtildi) tarama testlerini yaptırmaya daha erken yaşlarda başlamalıdır:
     

  • Daha önce adenomatöz polip veya kolorektal kanser tanısı alanlar 
  • Ailesinde yoğun kolorektal kanser veya polip görülenler (1. derece akrabalardan -anne, baba, kardeş yada çocuklar- birinde 60 yaşından daha erken yaşta veya 2. derece akrabalardan ikisinde herhangi bir yaşta kolorektal kanser veya polip olanlar) 
  • Kronik inflamatuvar barsak hastalığı tanısı olanlar 
  • Ailevi adenomatöz poliposis veya herediter non-poliposis koli gibi genetik geçişli kolorektal kanser hastalıkların ailede görülenler

  •  

     

    Melanom (Cilt Kanseri): 

    Kendi kendine muayene her ay yapılmalıdır. Doktor muayenesi daha önce cilt kanseri geçirmiş hastalarda yılda bir yapılmalıdır. Özellikle nevüs (ben) olan kişiler Dermatolog tarafından kontrol edilmelidir. Büyüklük, şekil yönünden izlenmelidir.